s

Εκκλησίες – Ξωκλήσια

 

   Στη χερσόνησο της Κασσάνδρας υπάρχουν περισσότερες από 100 εκκλησίες και παρεκκλήσια, που έχουν τις ρίζες τους στα βυζαντινά χρόνια. Πάμπολλα ερειπωμένα παρεκκλήσια, που η καταστροφή τους συντελέστηκε κατά την επανάσταση του 1821, σώζονται έως σήμερα. Μερικά από αυτά ανοικοδομήθηκαν στα χρόνια πριν από το 1940 και πολύ λίγα έμειναν με τα θεμέλια τους μονάχα και σωρούς από πέτρες. Κάτοικοι της χερσονήσου, με δικά τους έξοδα ή και με εισφορές γειτονικών  κατοίκων, ξανάφτιαξαν τα εξωκλήσια. Οι εκκλησίες αυτές, μαρτυρούν την πατροπαράδοτη θρησκευτικότητα των κατοίκων της Κασσάνδρας. Η λατρεία και η πίστη στα θεία ενδυνάμωσαν και διατήρησαν ακλόνητη τη θρησκευτική συνείδηση των κατοίκων.

   Η Κασσάνδρεια, στα νεότερα, χρόνια αποτέλεσε έδρα Μητρόπολης και υποπροξενείων ευρωπαϊκών χωρών. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η  περιήγηση στα πλακόστρωτα ανηφορικά σοκάκια του χωριού και η επίσκεψη στο Ναό του Αγίου Αθανασίου(1850) και στο Ναό της Γέννησης της Θεοτόκου(1850). Ο ναός του Αγίου Αθανασίου, πού κτίστηκε το 1850, δείχνει τον τρόπο πού κτίζονταν τα εκκλησάκια, αλλά και τις παρεμβάσεις που δέχτηκαν στη συνέχεια. Μέσα από πλακόστρωτα σοκάκια οδηγείται ο επισκέπτης στον κεντρικό ναό της Γέννησης της Θεοτόκου, πού κτίστηκε το 1850. Στο συγκεκριμένο ναό ενδιαφέρον παρουσιάζουν το παλιό καμπαναριό, το γλυπτό υπέρυθρο τόξο (παλαιοχριστιανικό με ανάγλυφες παραστάσεις), που βρίσκεται στη Δυτική είσοδο και προέρχεται από το τέμπλο του Αγίου Δημητρίου Θεσσαλονίκης, ο πλούσιος διάκοσμός του, αναδεικνύοντας την ιστορική αλλά και θρησκευτική αξία του ναού. Περιηγητικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν η περιοχή της Λεκάνης, του Αγίου Ραφαήλ, του Αϊ-Γιώργη, του Αϊ-Δημήτρη.

   Στην Καλάνδρα, ενδιαφέρον παρουσιάζει η περιήγηση στην εκκλησία της Παναγίας (1619) και την εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου (1900).

   Στην Άθυτο, το 1859 ξανακτίσθηκε ο ναός του Αγίου Δημητρίου, τρίκλιτη βασιλική με τρούλο και ενσωματωμένο κωδωνοστάσιο. Λίγο αργότερα, το 1867, κτίσθηκε ο ναός του Αγίου Γεωργίου στο Λαυριώτικο, το 1885 η εκκλησία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου και αργότερα ο Άγιος Αθανάσιος και ο Άγιος Νικόλαος στη Λιόση (πάνω στα ερείπια παλαιοχριστιανικού ναού).

  Στην Καλλιθέα, πριν το 1925, λειτουργούσε Καλογερικό Μετόχι υπό τη μορφή τσιφλικιού, που διοικούνταν από το Ρώσικο Μοναστήρι στο Άγιο Όρος. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η ρωσικού τύπου εκκλησία του Αγίου Παντελεήμονα, που βρίσκεται κοντά στο ιερό του Δία με πολύ ενδιαφέρουσες τοιχογραφίες. Στη θέση Σωλήνας ανακαλύφθηκε από τους αρχαιολόγους παλαιοχριστιανική βασιλική. H ιδιόρρυθμη, πρωτότυπη και μοναδική παλαιοχριστιανική βασιλική χρονολογείται από τον 6ο αιώνα.

   Στο Κασσανδρινό βρίσκεται η εκκλησία της Αγίας Τριάδας (παλιά κατακόμβη) με θαυμαστές τοιχογραφίες. Σε απόσταση 3 χιλ. Ν.Α. του χωριού, σε μια μαγευτική τοποθεσία με αιωνόβια δένδρα, είναι κτισμένο το πανέμορφο εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου.

   Στην περιοχή της Νέας Φωκαίας, τον 14ο αιώνα, υπήρχαν πολλά Αγιορείτικα μετόχια. Το 1407 ο Ιωάννης Παλαιολόγος παραχώρησε την περιοχή του σημερινού χωριού στη μονή Αγίου Παύλου του Αγίου Όρους. Τότε φαίνεται πως κτίστηκε και ο Βυζαντινός Πύργος, που σώζεται μέχρι σήμερα. Ο Πύργος χρησιμοποιούνταν για την προστασία του μετοχιού της Μονής Αγίου Παύλου. Ως το 1930 σώζονταν και τα υπόλοιπα κτίσματα του μετοχιού. Το Αγίασμα του Αγίου Παύλου είναι ένα μικρό φυσικό σπήλαιο, πιθανώς αρχαίος τάφος και μετέπειτα βυζαντινό ξωκλήσι.

Στην Νέα Σκιώνη βρίσκεται το παραθαλάσσιο ξωκλήσι της Παναγίας Φανερωμένης του 16ου αιώνα. Αυτή η πανέμορφη μικρή, ασβεστωμένη εκκλησία, εξάρτηση περιοχής του Μοναστηριού "Φλαμούρι", είναι χτισμένη στην ακροθαλασσιά και διακοσμείται με θαυμάσιες τοιχογραφίες του 16ου αιώνα. Στο παλιό χωριό Τσαπράνι, ψηλά στο βουνό, που εγκαταλείφθηκε τελείως το 1930, υπάρχει ο ναός της Αγίας Τριάδας (1867). Στη Φούρκα, μια επιγραφή που υπάρχει στο ναό του Αγίου Αθανασίου στα κοιμητήρια του χωριού, μας ανάγει στους Ρωμαϊκούς χρόνους
Στο Παλιούρι, και συγκεκριμένα έξι χλμ. προς το ακρωτήρι Κάνιστρο, βρίσκεται το εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου.